მამაკაცის უშვილობა: საიდან დავიწყოთ გამოკვლევა

ალბათ გიფიქრიათ, რატომ არ გამოდის. თვეები გადის, წლები. თქვენი პარტნიორი ნერვიულობს, თქვენც ჩუმად ღელავთ. ხშირად პირველი აზრი ქალის მხარეს არის მიმართული: „ალბათ მას აქვს პრობლემა“. მაგრამ სიმართლე ის არის, რომ სტატისტიკურად, წყვილების უნაყოფობის ნახევარში მიზეზი მამაკაცშია. ზოგჯერ მხოლოდ მამაკაცში, ზოგჯერ ორივე პარტნიორში. ამიტომ, როდესაც საქმე ბავშვის გაჩენას ეხება, გამოკვლევა ყოველთვის ორივე პარტნიორიდან უნდა დაიწყოს. არავითარი ვარაუდები. მხოლოდ ფაქტები.

მამაკაცის უნაყოფობა არ არის განაჩენი. ეს არის სამედიცინო მდგომარეობა, რომელსაც მიზეზი აქვს და უმეტეს შემთხვევაში, გამოსავალიც მოიძებნება. უბრალოდ, საჭიროა სწორი ნაბიჯები, დროული მიდგომა და სპეციალისტთან საუბარი. ნუ გადადებთ, ნუ იმალებით. ეს არის თქვენი მამაკაცის ჯანმრთელობა, თქვენი მომავალი.

საქართველოში ხშირად მიჩვეულები ვართ, ჯერ ბებიას ვკითხოთ ან მეზობლის რჩევას დავუჯეროთ, მერე ინტერნეტში ვეძებოთ პასუხები, ბოლოს კი, როცა დრო უკვე გაშვებულია, მივადგეთ ექიმს. უნაყოფობის შემთხვევაში ეს ტაქტიკა არ მუშაობს. დრო არის გადამწყვეტი ფაქტორი. თუ ერთი წლის განმავლობაში რეგულარული, დაუცველი სქესობრივი კონტაქტის მიუხედავად ორსულობა არ დგება, ეს არის სიგნალი. არ არსებობს არანაირი „კიდევ ცოტა ხანი დავიცადოთ“ ან „ალბათ სტრესია“. საჭიროა სპეციალისტის ნახვა. ანდროლოგი უნაყოფობის საკითხებში თქვენი პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი რგოლია.

ანდროლოგი უნაყოფობა: საიდან ვიწყებთ?

როდესაც მოდიხართ კონსულტაციაზე, არ ველოდები, რომ წინასწარ გეცოდინებათ ყველაფერი. ჩემი ამოცანაა, გაგიწიოთ გზა. პირველი ნაბიჯი ყოველთვის ერთი და იგივეა: გულწრფელი საუბარი. დაწვრილებით უნდა ვიცოდე თქვენი ისტორია.

რა კითხვებს უნდა ელოდოთ ანდროლოგთან პირველი ვიზიტისას?

• ბავშვობა და მოზარდობა: იყო თუ არა გადატანილი ყბაყურა (პაროტიტი), განსაკუთრებით გართულებებით (ორქიტი)? როდის დაიწყო სქესობრივი მომწიფება? იყო თუ არა სათესლე ჯირკვლების დაშვებასთან დაკავშირებული პრობლემები (კრიპტორქიზმი)? ეს ყველაფერი უნაყოფობის რისკ-ფაქტორებია.
• ქრონიკული დაავადებები და ოპერაციები: გაქვთ თუ არა დიაბეტი, მაღალი წნევა ან სხვა ქრონიკული დაავადებები? იყო თუ არა ჩატარებული ოპერაციები მენჯის ღრუში, თიაქარზე, სათესლე ჯირკვლებზე? ეს დეტალები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია.
• ცხოვრების წესი: ეწევით? რა რაოდენობით სვამთ ალკოჰოლს? იღებთ ნარკოტიკებს? როგორია თქვენი კვება, ფიზიკური აქტივობა? მუშაობთ მავნე გარემოში, მაღალ ტემპერატურაზე? იცოდეთ, ეს არ არის დაკითხვა. ეს არის ინფორმაცია, რომელიც მე დაგეხმარებათ სწორი დიაგნოზის დასმაში.
• მედიკამენტები: იღებთ თუ არა რაიმე მედიკამენტებს – რეცეპტით თუ ურეცეპტოდ? მათ შორის ვიტამინებს, დანამატებს, ანაბოლურ სტეროიდებს (განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია). ზოგიერთი პრეპარატი პირდაპირ მოქმედებს სპერმატოგენეზზე.
• სქესობრივი ცხოვრება: როგორია სქესობრივი აქტების სიხშირე? არის თუ არა ერექციის ან ეაკულაციის პრობლემები?

ამ საუბრის შემდეგ მოდის ფიზიკური გასინჯვა. ეს აუცილებელია. ექიმი შეამოწმებს სასქესო ორგანოებს, შეაფასებს სათესლე ჯირკვლების ზომას, სიმკვრივეს, ეპიდიდიმისს. ასევე შეამოწმებს ვარიკოცელეს არსებობას – ეს არის სათესლე ჯირკვლების ვენების გაფართოება, რომელიც ხშირად იწვევს უნაყოფობას.

მამაკაცის ჯანმრთელობა ანალიზები: პირველი და ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი

ფიზიკური გასინჯვის შემდეგ დაინიშნება გამოკვლევები. აქედან ყველაზე პირველი და გადამწყვეტი არის სპერმის ანალიზი, ანუ სპერმოგრამა.

სპერმოგრამა – ალფა და ომეგა

არ შეცდეთ, სპერმოგრამა არ არის უბრალოდ „ჩაბარება“. ეს არის სერიოზული გამოკვლევა, რომელსაც სჭირდება მკაცრი მომზადება. არასწორი მომზადება ნიშნავს არასწორ შედეგს, რაც მთელ დიაგნოსტიკურ პროცესს აფერხებს.

• აბსტინენცია: საჭიროა სქესობრივი თავშეკავება 2-დან 7 დღემდე. არც მეტი, არც ნაკლები. თუ თავშეკავების პერიოდი მოკლეა, სპერმატოზოიდების რაოდენობა შეიძლება დაბალი აღმოჩნდეს. თუ ძალიან გრძელია, მათი მოძრაობა და სიცოცხლისუნარიანობა უარესდება.
• ალკოჰოლი, თამბაქო, ნარკოტიკები: თავი შეიკავეთ ანალიზამდე მინიმუმ ერთი კვირით ადრე.
• მედიკამენტები: აცნობეთ ექიმს ყველა მიღებული წამლის შესახებ.
• სიცხე: მოერიდეთ აბაზანას, საუნას, ცხელ აბაზანებს. ცხელებაც კი (გაციება, გრიპი) მოქმედებს სპერმის ხარისხზე. ანალიზი არ ჩააბაროთ, თუ გაქვთ სიცხე ან თავს შეუძლოდ გრძნობთ.

სპერმოგრამა აფასებს სპერმის რაოდენობას, სპერმატოზოიდების კონცენტრაციას, მოძრაობას (აქტიური, არააქტიური, უმოძრაო), მორფოლოგიას (ფორმას), სიცოცხლისუნარიანობას, აგრეთვე ეაკულატის მოცულობას, სიბლანტეს, pH-ს და ლეიკოციტების რაოდენობას (ანთებაზე მიუთითებს).

ნორმალური სპერმოგრამა არ ნიშნავს, რომ პრობლემა არ არსებობს. ზოგჯერ საჭიროა მისი განმეორება ან უფრო ღრმა კვლევები, როგორიცაა სპერმატოზოიდების DNA ფრაგმენტაციის ტესტი.

ჰორმონების ანალიზები

ჰორმონები გადამწყვეტ როლს თამაშობენ სპერმატოგენეზში. ყველაზე ხშირად მოწმდება:

• ტესტოსტერონი: მამაკაცის მთავარი ჰორმონი, რომელიც გავლენას ახდენს სპერმის გამომუშავებაზე და სქესობრივ ფუნქციაზე.
• FSH (ფოლიკულმასტიმულირებელი ჰორმონი) და LH (ლუთეინიზირებელი ჰორმონი): ეს ჰორმონები ჰიპოფიზიდან გამოიყოფა და აკონტროლებენ სათესლე ჯირკვლების მუშაობას.
• პროლაქტინი: მისი მაღალი დონე შეიძლება გავლენას ახდენდეს ტესტოსტერონზე და სპერმის ხარისხზე.

ულტრაბგერითი გამოკვლევა (ექოსკოპია)

ეს არის უმტკივნეულო და უსაფრთხო მეთოდი. ულტრაბგერითი კვლევა მოიცავს:

• სათესლე ჯირკვლების და სათესლე პარკის ექოსკოპია: აფასებს სათესლე ჯირკვლების ზომას, სტრუქტურას, გამოავლენს კისტებს, სიმსივნეებს, ვარიკოცელეს.
• პროსტატის ექოსკოპია: ზოგჯერ საჭიროა პროსტატის და სათესლე ბუშტუკების მდგომარეობის შესაფასებლად, განსაკუთრებით თუ ეაკულაციის პრობლემები არსებობს.

გენეტიკური ანალიზები

ისინი საჭიროა, როცა სპერმატოზოიდების რაოდენობა ძალიან დაბალია (აზოოსპერმია ან მძიმე ოლიგოზოოსპერმია) ან არსებობს საეჭვო კლინიკური სურათი. მოწმდება კარიოტიპი (ქრომოსომული ანომალიების გამოსავლენად) და Y ქრომოსომის მიკროდელეციები. ეს იშვიათი, მაგრამ მნიშვნელოვანი მიზეზებია.

შარდის და სპერმის ბაქტერიოლოგიური ანალიზები

ინფექციები – ბაქტერიული, ვირუსული ან სქესობრივი გზით გადამდები – ხშირად იწვევენ ანთებას და სპერმის ხარისხის გაუარესებას. ამ ანალიზებით ვლინდება პათოგენური მიკროორგანიზმები და მათი მგრძნობელობა ანტიბიოტიკების მიმართ.

რას შეცვლით თავად? ცხოვრების წესი და მამაკაცის ჯანმრთელობა

ბევრი რამ თქვენს ხელშია. დაელოდეთ დიაგნოზს, მაგრამ პარალელურად დაიწყეთ მოქმედება.

• მოწევა: დაივიწყეთ. ნიკოტინი აზიანებს სპერმატოზოიდებს, ამცირებს მათ რაოდენობას და მოძრაობას.
• ალკოჰოლი: შეზღუდეთ მკაცრად. დიდი რაოდენობით ალკოჰოლი აქვეითებს ტესტოსტერონის დონეს და უარყოფითად მოქმედებს სპერმატოგენეზზე.
• ნარკოტიკები: კატეგორიულად გამორიცხეთ.
• წონა: ჭარბი წონა, განსაკუთრებით სიმსუქნე, იწვევს ჰორმონალურ დისბალანსს და აუარესებს სპერმის ხარისხს. ივარჯიშეთ, იკვებეთ სწორად.
• სტრესი: ისიც ჰორმონებზე მოქმედებს. ეცადეთ, მართოთ სტრესი. იპოვეთ თქვენთვის შესაფერისი გზები: სპორტი, ჰობი, მედიტაცია.
• სიცხე: მოერიდეთ მაღალ ტემპერატურას. ნუ იყენებთ ხშირად საუნას, ცხელ აბაზანას. ნუ ჩაიცვამთ მჭიდრო საცვლებს, განსაკუთრებით თუ მჯდომარე სამსახური გაქვთ. ლეპტოპი მუხლებზე საათობით? ესეც მავნებელია.
• კვება: ჯანსაღი, დაბალანსებული კვება – ხილი, ბოსტნეული, ანტიოქსიდანტებით მდიდარი პროდუქტები.
• ანაბოლური სტეროიდები: თუ ვარჯიშობთ და იღებთ ამ დანამატებს კუნთოვანი მასის გასაზრდელად – შეწყვიტეთ და სასწრაფოდ აცნობეთ ექიმს. ეს არის უნაყოფობის ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი და სერიოზული მიზეზი.

მოქმედება და არა შიში

მამაკაცის უნაყოფობა არ არის ის თემა, რომელზეც მარტო უნდა იფიქროთ ან მარტო უნდა შეებრძოლოთ. ეს არის გამოწვევა, რომელსაც სპეციალისტთან ერთად უნდა შეხვდეთ. თანამედროვე მედიცინა უამრავ შესაძლებლობას იძლევა. ხშირად მიზეზი ადვილად კორექტირდება: ეს შეიძლება იყოს ინფექცია, ჰორმონალური დისბალანსი, ვარიკოცელე, ან უბრალოდ ცხოვრების წესის შეცვლა. ზოგჯერ კი უფრო სერიოზული ჩარევაა საჭირო, მაგრამ თითქმის ყოველთვის არის გამოსავალი.

მნიშვნელოვანია გახსოვდეთ: თქვენ არ ხართ მარტო. მილიონობით წყვილი აწყდება ამ პრობლემას. მთავარია, გადადგათ პირველი ნაბიჯი და მიმართოთ სპეციალისტს. ნუ დაკარგავთ დროს, ნუ იფიქრებთ, რომ თავისით გაივლის. ის არ გაივლის. მას სჭირდება დიაგნოსტიკა და მკურნალობა. თქვენი გადაწყვეტილება ახლა განსაზღვრავს თქვენს მომავალს.

ჩაიწერეთ ანდროლოგთან დიაგნოსტიკისთვის.